Алоҳида турувчи фундаментни арматуралаш
Буйруқ устунли (алоҳида турувчи) фундаментнинг пастки поғонасини пастки ва юқори тўр билан, подколонникнинг барча ён томонларини вертикал + горизонтал сетка билан арматуралайди. Поғона ва подколонник оила геометриясидан автоматик аниқланади. Бир нечта фундаментни бир йўла арматуралаш мумкин.

Олдиндан тайёрлаш
- Фундамент «Несущий фундамент» (Structural Foundation) категориясидаги оила экземпляри бўлиши керак, пастки юзаси горизонтал ва текис.
- Подколонник фундамент оиласи геометриясининг бир қисми бўлиши керак: поғона устидаги баланд қисм. Подколонник деб ҳисобланиши учун унинг баландлиги кесимининг кичик томонининг 0.4 қисмидан ёки 600 мм дан кам бўлмаслиги, юқори юзаси подошва юзасининг 90% дан кичик бўлиши, баландлиги камида 100 мм бўлиши керак. Акс ҳолда юқори қисм поғона деб қаралади.
- Лойиҳада камида битта арматура тури (RebarBarType) бўлиши керак, акс ҳолда «Лойиҳада арматура турлари (RebarBarType) топилмади.» хабари чиқади.
- Элемент арматура учун хост бўла олиши керак (Revit текшируви). Бўлмаса ҳисоботда «арматура учун хост бўла олмайди» деб ёзилади.
- Нахлестни СП 63 бўйича тўғри ҳисоблаш учун: элемент материали номида бетон синфи (масалан «Бетон B25»), арматура тури номида ёки материалида синф (A400, A500C, B500…) бўлиши тавсия этилади.
Ишлаш тартиби
Керак бўлса, фундаментларни олдиндан танланг (фақат «Несущий фундамент» категорияси олинади).
«Арматуралаш» панелида «Фундамент арматуралаш» рўйхатидан «Алоҳида турувчи фундамент» тугмасини босинг.
Олдиндан танланмаган бўлса, фундаментларни танланг ва «Готово» (Finish) тугмасини босинг.
«Поғона: пастки тўр» ва «Поғона: юқори тўр» гуруҳларида диаметр ва қадамларни белгиланг. X — фундаментнинг энг узун қирраси йўналиши, Y — унга перпендикуляр.
«Подколонник — ён томонлари сеткаси» гуруҳида вертикал ва горизонтал стерженлар, ҳимоя қатлами ва пастки оёқни белгиланг. Керак бўлса П-скобаларни ёқинг.
Поғона ва подколонник кесими Нахлест ва ҳимоя қатлами созламаларини текширинг, «Арматуралаш» тугмасини босинг.
Нахлест ва 50% разбежка Ҳисобот ойнасида стерженлар сони ва огоҳлантиришларни кўриб чиқинг.

Натижа
Созламалар
Поғона: пастки тўр
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Поғона: пастки тўрни қўйиш | Шу тўрни яратиш ёки яратмаслик. Биринчи ишга туширишда ёқилган. Ўчирилса, гуруҳдаги майдонлар фаол эмас. |
| X диаметр: | X йўналишидаги стерженлар учун лойиҳадаги арматура тури (RebarBarType). Сукут бўйича Ø12 (бўлмаса рўйхатдаги биринчиси). Рўйхат очиқ турганда сон ёзиб фильтрлаш мумкин: «12» — фақат Ø12. Пастки тўрда X стерженлар энг пастда, Y стерженлар уларнинг устида ётади. |
| Қадам X, мм: | X стерженлари орасидаги масофа, мм. Сукут бўйича 200. 0 дан катта бўлиши шарт. |
| Y диаметр: | Y йўналишидаги (X га перпендикуляр) стерженлар тури. Сукут бўйича Ø12. |
| Қадам Y, мм: | Y стерженлари орасидаги масофа, мм. Сукут бўйича 200. |
| Учларини юқорига букиш | Ёқилса, пастки тўр стерженларининг иккала учи юқорига букилади (вертикал оёқ). Сукут бўйича ўчирилган. |
| Узунлиги, мм: | Букилган оёқ узунлиги, мм. Сукут бўйича 300. Оёқ бошқа тўргача 10 мм бўшлиқ қолдириб қисқартирилади; иккала тўр ҳам букилса — ҳар бири фундамент қалинлигининг ярмигача. Оёқ 4d дан қисқа чиқса, учлари тўғри қолдирилади ва огоҳлантириш берилади. |
Поғона: юқори тўр
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Поғона: юқори тўрни қўйиш | Шу тўрни яратиш ёки яратмаслик. Биринчи ишга туширишда ёқилган. Ўчирилса, гуруҳдаги майдонлар фаол эмас. |
| X диаметр: | X йўналишидаги стерженлар учун лойиҳадаги арматура тури (RebarBarType). Сукут бўйича Ø12 (бўлмаса рўйхатдаги биринчиси). Рўйхат очиқ турганда сон ёзиб фильтрлаш мумкин: «12» — фақат Ø12. Юқори тўрда X стерженлар энг юқорида, Y стерженлар уларнинг остида ётади. |
| Қадам X, мм: | X стерженлари орасидаги масофа, мм. Сукут бўйича 200. 0 дан катта бўлиши шарт. |
| Y диаметр: | Y йўналишидаги (X га перпендикуляр) стерженлар тури. Сукут бўйича Ø12. |
| Қадам Y, мм: | Y стерженлари орасидаги масофа, мм. Сукут бўйича 200. |
| Учларини пастга букиш | Ёқилса, юқори тўр стерженларининг иккала учи пастга букилади. Сукут бўйича ўчирилган. |
| Узунлиги, мм: | Букилган оёқ узунлиги, мм. Сукут бўйича 300. Оёқ бошқа тўргача 10 мм бўшлиқ қолдириб қисқартирилади; иккала тўр ҳам букилса — ҳар бири фундамент қалинлигининг ярмигача. Оёқ 4d дан қисқа чиқса, учлари тўғри қолдирилади ва огоҳлантириш берилади. |
Қирралар бўйлаб П-скобалар
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| П-скобаларни қўйиш | Ташқи контурнинг 300 мм дан узун ҳар бир қирраси бўйлаб П-симон скобалар (юқоридан пастгача, оёқлари ичкарига). Сукут бўйича ўчирилган. Скоба ёқилса, тўрлар скоба диаметрига ичкарига сурилади. |
| Диаметр: | Скоба арматура тури. Сукут бўйича Ø10. |
| Қадам, мм: | Қирра бўйлаб скобалар қадами, мм. Сукут бўйича 200. Биринчи ва охирги скоба бурчакдан (ён ҳимоя қатлами + 2d + 25 мм) масофада. |
| Оёқ узунлиги, мм: | Скобанинг горизонтал оёқлари узунлиги, мм. Сукут бўйича 400. Фундамент ўлчамининг ярмидан ошмаслиги учун автоматик қисқартирилади (огоҳлантириш билан); 4d дан қисқа бўлса, шу қиррага скоба қўйилмайди. |
Подколонник — ён томонлари сеткаси
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Подколонник ён томонларига сетка қўйиш | Подколонникнинг 200 мм дан узун барча ёқларига вертикал + горизонтал сетка. Биринчи ишга туширишда ёқилган. |
| Вертикал: | Вертикал стерженлар тури (Ø12 сукут бўйича). Вертикаллар ички қаторда, горизонталлар орқасида жойлашади. |
| Қадам, мм: | Вертикал стерженлар қадами, мм. Сукут бўйича 200. |
| Горизонтал: | Горизонтал стерженлар тури (Ø10 сукут бўйича). Горизонталлар ташқи қаторда — сиртга яқин. |
| Қадам, мм: | Горизонтал стерженлар қадами баландлик бўйича, мм. Сукут бўйича 200. Биринчи горизонтал қисм остидан 50 мм юқорида. |
| Ҳимоя қатлами, мм: | Ён сиртдан ва юқори сиртдан горизонтал стерженгача ҳимоя қатлами, мм. Биринчи ишга туширишда 50. |
| Пастки оёқ, мм: | Вертикал стерженлар пастки учидаги ташқарига қараган горизонтал оёқ, мм. Сукут бўйича 200; 0 — тўғри стержень. Оёқ поғона контуридан (ён ҳимоя қатлами билан) чиқмаслиги учун қисқартирилади; 4d дан қисқа бўлса, оёқсиз қолади. |
Узун стерженларни улаш (нахлест)
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Узунлиги ошса — бўлиш, мм: | Ёқилса (сукут бўйича ёқилган), кесиш узунлиги (букилган оёқлар билан) шу қийматдан ошган стерженлар нахлест билан бўлакларга бўлинади. Сукут бўйича 11700 мм, камида 3000 мм. Бўлаклар максимал узунликда олинади, энг калта бўлак — 1000 мм. Нахлестдаги кейинги бўлак ёнга бир диаметрга сурилади (контактли нахлест). |
| Нахлест: | «СП 63 бўйича» (сукут бўйича) — нахлест узунлиги СП 63.13330 формуласи бўйича (чўзилган арматура, α = 1.2, камида 20d ва 250 мм, 10 мм га яхлитланади); арматура синфи тур номи ёки материалидан олинади (A240/A400/A500/B500…, топилмаса A500). «× d:» — нахлест = коэффициент × d (сукут бўйича 40), камида 250 мм. |
| Бетон: | Нахлестни ҳисоблаш учун бетон синфи (фақат «СП 63 бўйича» режимида фаол). «Авто (B…)» — элементнинг конструктив материали номидан (масалан «Бетон B25»), топилмаса B25. Қўлда B15…B50 танлаш мумкин. Остидаги кўк қаторда танланган диаметрлар учун нахлест узунлиги кўрсатилади. |
| 50% разбежка (1.5·l) | Ёқилса (сукут бўйича), ёнма-ён стерженлар икки гуруҳга (тоқ/жуфт) бўлинади ва уларнинг уланишлари 1.5 × нахлест узунлиги масофага сурилади — бир кесимда 50% дан ортиқ уланиш бўлмайди. Жой етмаса огоҳлантириш берилади. |
Ҳимоя қатлами (бетон сиртидан арматура сиртигача), мм
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Пастки: | Пастки сиртдан пастки тўргача (скоба бўлса — скобагача), мм. Биринчи ишга туширишда 50. |
| Юқори: | Юқори сиртдан юқори тўргача, мм. Биринчи ишга туширишда 40. |
| Ён: | Контур қирраларидан стерженлар учигача, мм. Биринчи ишга туширишда 50. |
| Четки стержень ўқигача (привязка), мм: | Контур четидан биринчи ва охирги стержень ўқигача масофа, мм. Сукут бўйича 50, лекин ҳимоя қатлами + радиусдан кам бўлмайди. Стерженлар шу нуқтадан қадам билан қўйилади; охирги қадам тўлиқ бўлмаса, охирги стержень четга (привязкага) қўйилади. |
Умумий
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Бир хил узунликдаги стерженларни битта set қилиб бирлаштириш | Ёқилса (сукут бўйича), кетма-кет турган бир хил узунликдаги стерженлар битта Rebar элементи бўлиб «Число с интервалом» жойлашуви билан яратилади. Ўчирилса, ҳар бир стержень алоҳида элемент. |
Натижа
- Танланган элементнинг ўзига боғланган (хост) Rebar элементлари: пастки ва/ёки юқори тўрнинг X ва Y қатламлари, ёқилган бўлса П-скобалар, подколонник ён сеткалари.
- Ҳар бир Rebar элементининг «Комментарии» параметрига унинг вазифаси ёзилади: «Фундамент: пастки тўр X», «Фундамент: пастки тўр Y», «Фундамент: юқори тўр X/Y», «Фундамент: П-скоба», «Подколонник: вертикал/горизонтал».
- Жойлашув — «Число с интервалом» (қадам параметр сифатида сақланади), шунинг учун кейин Revit'да қадамни ўзгартириш мумкин.
- Якуний ҳисобот ойнаси: «Арматураланди: N / M та фундамент», пастки/юқори тўр X ва Y стерженлари сони, П-скобалар, ён сеткалар (вертикал/горизонтал), нахлест уланишлар сони, жами стерженлар ва Rebar элементлари сони. Хато ва огоҳлантиришлар (30 тагача) қўшимча маълумот бўлимида.
- Тўрлар пастки поғонага қўйилади: поғона баландлиги пастки юзадан энг катта горизонтал юзагача (пастки поғона усти), подколонник бўлса — унинг остигача олинади.
- Подколонникнинг 200 мм дан узун ҳар бир ёғига сетка: горизонталлар ташқи қаторда, вертикаллар ичкарида; бурчакдаги вертикал такрорланмайди, перпендикуляр ёқлардаги горизонталлар бир диаметрга юқорида (кесишмайди). Вертикаллар поғона пастки тўри устидан подколонник юқорисигача, пастки учида ташқарига оёқ.
Қоидалар ва маслаҳатлар
- Қайта таҳрирлаш: аввал арматураланган элементни (ёки унинг бирорта стерженини) танлаб, буйруқни яна ишга туширинг. «Таҳрирлаш (эски арматурани алмаштириш)» ни танласангиз, олдинги созламалар ойнада тикланади — ўзгартириб «OK» босинг: эски стерженлар ўчирилади ва янгилари яратилади, марка ва лист жадваллари сақланади. «Устига қўшиш» эски арматурага тегмайди. Созламалар элементнинг ўзида сақланади, шунинг учун файл бошқа компьютерда очилса ҳам ишлайди.
- Стерженлар йўналиши: X — пастки юза ташқи контурининг энг узун қирраси бўйлаб, Y — унга перпендикуляр. Контур ихтиёрий шаклда бўлиши мумкин, тешиклар ҳисобга олинади: стерженлар тешик атрофида кесилади.
- 100 мм дан қисқа чиққан стерженлар яратилмайди. Фундамент бир йўналишда жуда тор бўлса, «фундамент бу йўналишда жуда тор» огоҳлантириши берилади.
- «Пастки ва юқори тўрлар орасида жой етарли эмас» ёки «…тўр қалинликка сиғмайди» хатоси чиқса — ҳимоя қатламини ёки диаметрларни камайтиринг.
- Ойнадаги созламалар Revit сессияси давомида эсда қолади (ҳар бир буйруқ учун алоҳида), Revit ёпилганда йўқолади.
- Ҳар бир элемент алоҳида транзакцияда арматураланади: битта элементда хато бўлса, бошқалари барибир яратилади. Битта ҳам стержень чиқмаган элемент ўзгаришсиз қолади.
- Ойнада «Камида битта арматура турини танланг.» хабари — барча гуруҳлар ўчирилган. «… 0 дан катта бўлиши керак» / «сон нотўғри киритилган» — майдонга мусбат сон киритинг (вергул ёки нуқта).
- «Подколонник топилмади (фундамент оиласида поғона устида баланд қисм йўқ), ён сетка қўйилмади.» — оилада подколонник йўқ ёки у паст (юқоридаги шартларга жавоб бермайди). Тўрлар барибир қўйилади.
- Стаканли фундаментда стакан тубидаги ички юзалар поғона деб ҳисобланмайди.
- «…: вертикал стерженлар оёғи подошва ўлчамига мослаб қисқартирилди.» — «Пастки оёқ» поғона контурига сиғмади ва қисқартирилди.
Revit'да BIMUz тугмаси устида F1 босилса, шу саҳифа очилади.