Колоннани арматуралаш
Буйруқ тўғри тўртбурчак кесимли конструктив колоннага бурчак (AU) ва оралиқ (AS) ишчи стерженларни, асосий ва қўшимча хомутларни (ромб ёки шпилька) автоматик қўяди. Устида ёки остида колонна бўлса, стерженлар нахлест, муфта ёки отгиб билан уланади. Кейин колоннага Км-N марка берилади, кесимлар, тайёр жадвалларнинг нусхалари ва КЖ листи яратилади.

Олдиндан тайёрлаш
- Колонна «Несущие колонны» (Structural Columns) категориясида бўлиши керак.
- Колоннанинг учта ҳимоя қатлами параметри (Rebar Cover — юқори, пастки, бошқа юзалар) тўлдирилган бўлиши шарт. Бўлмаса, ойна очилмайди ва хато чиқади.
- Лойиҳада арматура стерженлари турлари ва Stirrup/Tie услубидаги хомут шакли (масалан X_52) бўлсин. Шпилька учун ADSK «Х_22» шакли тавсия этилади.
- Муфтали уланиш учун «Соединитель арматуры» (Rebar Coupler) оиласи юкланган бўлиши керак.
- Лист учун (ёқилган бўлса) шартлар: «ADSK_ОсновнаяНадпись : Форма 3» штампи, «ADSK_КЖ_О_Р_Колонны_Армирование» ва «ADSK_КЖ_О_Р_Колонны_Армирование_Сечение» кўриниш шаблонлари (номи аниқ шундай). Формат автоматик катталашиши учун штампда «Формат» (ва кратли форматлар учун «Кратность») параметри бўлсин. Тайёр жадваллар: колонна арматураси спецификацияси, бетон ҳажми (Volume/Объем майдони билан), «Ведомость элементов», ВРС (ихтиёрий).
- «Тип арматуры» учун «ключ» ва «армат» сўзлари бор калит жадвали (масалан «Спецификация ключей арматуры_Типы») «1. Основная» қатори билан бўлса, у боғланади.
- Бир нечта колоннани олдиндан танлаш мумкин — барчасига бир хил созламалар қўлланади. Танланмаган бўлса, буйруқ битта колоннани танлашни сўрайди.
Ишлаш тартиби
Колоннани (ёки бир нечтасини) танланг ва «Колонна арматуралаш» тугмасини босинг. Олдиндан танланмаган бўлса, «Арматураланадиган устунни танланг» сўровида колоннани кўрсатинг.
«Колонна — армирование» ойнаси очилади. Чапда кесим эскизи, унинг тагида колоннадан олинган ҳимоя қатламлари. Кучайтирилган зоналар узунлиги автоматик — колонна баландлигининг 1/3 қисми.
AU ва AS стерженлар диаметрини, ҳар бир томондаги AS сонини (X ва Y) танланг. Керак бўлса, «AS — Y томонлари» гуруҳида Y томонлари учун алоҳида диаметр беринг.
Перепуск узунлигини киритинг ёки «Перепуск СП 63» тугмасини босинг — узунлик СП 63.13330 бўйича ҳисобланиб, майдонга ёзилади.
Стерженларнинг юқори тугашини («Юқори ҳимоя қатламигача» ёки «Юқори выпуск») ва уч шаклларини (лапка, отгиб, загиб) танланг.
Бўйлама кесим: 50% разбежка, выпуск ва хомут зоналари Асосий хомутлар диаметри, шакли ва қадамларини, пастки ва юқори кучайтирилган зоналар қадамини киритинг. Керак бўлса, қўшимча хомутларни ёқиб, турини танланг: «Авто (1+1 — ромб)», «Ромб» ёки «Шпилька».
Кесим: AU, AS, ромб ва Х_22 шпилькалар «Уланиш: устма-уст колонналар ва фундамент выпуски» гуруҳида устидаги/остидаги колонна билан автоматик уланишни ва турини («Нахлест» ёки «Муфта:») танланг; керак бўлса «Фундаментга выпуск»ни белгиланг.
«Яратиш» тугмасини босинг. Лист ёқилган бўлса, тайёр жадваллар автоматик топилмаганда уларни танлаш ойнаси чиқади (бир марта, барча колонналар учун).
Арматура яратилади, кейин лист ва жадваллар алоҳида транзакцияда тайёрланади. Бир нечта колонна бўлса, улар пастдан юқорига навбат билан ишланади. Охирида яратилган элементлар сони ва эслатмалар билан ҳисобот чиқади.
Созламалар
Ҳимоя қатлами — АВТО
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Пастки: | Колоннанинг пастки ҳимоя қатлами (Rebar Cover), мм. Фақат ўқиш учун. |
| Юқори: | Юқори ҳимоя қатлами, мм. Фақат ўқиш учун. |
| Ён: | Ён ҳимоя қатлами, мм. Фақат ўқиш учун. |
Бошқа
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Ҳимоя қатлами хомутгача (Revit) | Сукут бўйича ёқилган. Ён ҳимоя қатлами хомут сиртигача ўлчанади: бўйлама стерженлар хомут диаметрича ичкарига силжийди (хомутлар ёқилган бўлса). |
| Перепуск СП 63 | Тугма: AU ва AS дан катта диаметр ва колонна бетони синфи (топилмаса B25) бўйича перепуск узунлигини ҳисоблаб «Перепуск:» майдонига ёзади (СП 63.13330, чўзилган арматура, α = 1.2). |
AU — бурчак стерженлари
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Яратиш | 4 та бурчак стерженини яратиш ва диаметри. Сукут бўйича ёқилган. |
AS — оралиқ стерженлар
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Яратиш | Оралиқ стерженларни яратиш ва диаметри. Сукут бўйича ёқилган. AU ёки AS дан камида биттаси ёқилган бўлиши керак. |
| X: | X томонидаги ҳар бир юзада бурчаклар орасидаги AS сони. Сукут 1. Манфий бўлмаслиги керак. |
| Y: | Y томонидаги ҳар бир юзада AS сони. Сукут 1. |
Асосий хомутлар
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Яратиш | Асосий хомутлар ва уларнинг диаметри. Сукут бўйича ёқилган. Барча хомутлар битта Rebar set бўлиб яратилади. |
| Шакли: | Хомут шакли. Stirrup/Tie услубида бўлиши шарт (масалан X_52), акс ҳолда хато. |
| Оддий қадам: | Кучайтирилган зоналар орасидаги қадам, мм. Сукут 200 мм. |
Қўшимча хомутлар — AS боғлаш
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Яратиш | AS стерженларини боғловчи қўшимча хомутлар ва диаметри. Сукут бўйича ўчиқ. AS ёқилган бўлиши шарт. |
| Шакли: | Қўшимча хомут шакли. «Шпилька» танланганда шакл автоматик ADSK «Х_22» га ўтади (бор бўлса). Шпилька бу шакл билан яратилмаса, «Х_22», у ҳам бўлмаса чизиқлар бўйича яратилади. |
| Қадам: | Кучайтирилган зоналар орасидаги қадам, мм. Сукут 200 мм. Зоналар ичида пастки/юқори зона қадами ишлатилади. Ҳар бир қўшимча хомут энг яқин асосий хомутнинг устига тегиб туради. |
Бошқа
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Арматурадан кейин лист ва спецификация яратиш | Сукут бўйича ёқилган. Марка, кесимлар, ўлчамлар, выноскалар, жадваллар ва КЖ листи яратилади. |
Уланиш: устма-уст колонналар ва фундамент выпуски
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Устида/остида колонна бўлса — автоматик уланиш | Сукут бўйича ёқилган. Устидаги (таги колонна тепасидан −20…+1000 мм да) ва остидаги колонна топилади ва уланиш тури автоматик аниқланади. Уланиш бўлса, «Юқори учи» созламалари шу колонна учун ҳисобга олинмайди. |
| Нахлест | Кесим бир хил бўлса — стерженлар ёнма-ён, перепуск билан (сукут). |
| Муфта: | Кесим бир хил бўлса — стерженлар учма-уч, танланган «Соединитель арматуры» тури билан. Разбежка max(35d, 500 мм). |
Ишчи стерженларнинг пастки жойлашуви
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Пастки силжиш: | Ишчи стерженлар колонна тагидан қанча юқоридан бошланиши, мм. Сукут 0. Манфий бўлмаслиги керак. |
| Перепуск: | Перепуск (нахлест) узунлиги, мм. Сукут 600. Разбежка шундан олинади: ҳар иккинчи стержень 1.5 × перепуск юқорироқдан бошланади (ва выпускда шунча узунроқ). |
Пастки кучайтирилган зона
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Узунлиги: | Пастки зона узунлиги — колонна баландлигининг 1/3 қисми (автоматик, ўзгартирилмайди). |
| Қадами: | Пастки зонадаги хомут қадами, мм. Сукут 100. |
| Бошланиши: | Колонна тагидан биринчи хомутгача, мм. Сукут 50. Қўшимча хомутлар учун ҳам қўлланади. |
Юқори кучайтирилган зона
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Узунлиги: | Юқори зона узунлиги — баландликнинг 1/3 қисми (автоматик). |
| Қадами: | Юқори зонадаги хомут қадами, мм. Сукут 100. |
| Тугаши: | Колонна тепасидан охирги хомутгача, мм. Сукут 50. |
Ишчи стерженларнинг юқори тугаши
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Юқори ҳимоя қатламигача | Сукут. Стерженлар колонна тепасидан юқори ҳимоя қатламида тугайди. |
| Юқори выпуск | Стерженлар колонна тепасидан юқорига чиқади, узунлиги мм да (сукут 500). Ҳар иккинчи стержень 1.5 × перепуск узунроқ. |
AS — Y томонлари
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Алоҳида диаметр | Y томонидаги AS стерженлар учун бошқа диаметр («Диаметр:»). Сукут бўйича ўчиқ. |
Пастки учи — анкеровка
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Лапка (Г-симон) | Фундаментга анкеровка учун пастки учида горизонтал лапка. Сукут бўйича ўчиқ. Фақат колонна тагидан бошланадиган стерженларга ва остида колонна бўлмаганда қўйилади. |
| Узунлиги: | Лапка узунлиги, мм. Сукут 300. 2d дан катта бўлиши керак. |
| ташқарига / ичкарига | Лапка йўналиши: колонна ташқи юзасига (сукут) ёки марказига. |
Юқори учи шакли
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Выпускда отгиб (1:6) | Фақат «Юқори выпуск»да: стержень колонна тепасида 1:6 нишаб билан бир диаметрга ичкарига букилади — юқори қават стерженлари билан перепуск учун. |
| Перекрытияга загиб | Фақат «Юқори ҳимоя қатламигача»да: стержень учи перекрытияга горизонтал ичкарига букилади. |
| Узунлиги: | Загиб узунлиги, мм. Сукут 300. Кесим ўлчамидан ошмайди. |
Қўшимча хомут тури
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Авто (1+1 — ромб) | Сукут. AS X = 1 ва Y = 1 бўлса ромб, акс ҳолда шпилькалар. |
| Ромб | Тўрт AS стерженни ўраб оладиган ромбсимон хомут. Фақат AS X = 1 ва Y = 1 да рухсат. |
| Шпилька | Қарама-қарши AS стерженларни туташтирувчи шпилькалар, ихтиёрий AS сонида. X томонидаги жуфтлар учун — Y бўйлаб, Y томонидагилар учун — X бўйлаб (кесишмаслиги учун бир диаметр юқорироқ). |
| Илмоқни тескари буриш | Шпилька илмоқлари йўналишини тескарига ўзгартиради. Ромбда ишламайди. |
Уланиш: устма-уст колонналар ва фундамент выпуски
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Фундаментга выпуск (+ фундамент ичида хомут) | Колонна остидаги фундаментдан ҳар бир бўйлама стержень жойида выпуск. Лапкали — пастки тўр устигача, учида лапка («Пастки учи» созламасидан); тўғри — СП 63 анкеровка чуқурлигигача. Уланиш «Нахлест / Муфта» бўйича: нахлестда колонна стержени выпуск ёнида, отгиб билан ўқига қайтади; муфтада — учма-уч. Остида колонна бўлса қўлланмайди. |
Бошқа
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Колонналар сони: | Белгиланса, спецификациядаги колонна қаторига Кол. = сони, Масса ед. = битта колонна массаси, Примечание = жами масса ёзилади. |
Натижа
- AU (4 та бурчакда) ва AS ишчи стерженлар. Ҳар иккинчи стержень 1.5 × перепуск юқорироқдан бошланади — 50% разбежка.
- Асосий хомутлар битта set: биринчиси тагдан «Бошланиши» масофада, охиргиси тепадан «Тугаши» масофада; пастки зона — пастки қадам, ўрта — оддий қадам, юқори зона — юқори қадам. Зона чегарасида қадам алмашади, хомут мажбурий қўйилмайди.
- Ромб қўшимча хомут «Х_52» шаклида, ҳар бир асосий хомут сатҳида (сонлари тенг). Қўшимча хомутлар (ёқилган бўлса): ромб ёки шпилькалар, ҳар бири асосий хомут устида. Шпилька аввал «Шакли:» да танланган шакл, кейин ADSK «Х_22» бўйича яратилади: илмоқсиз «ҳалқа» шакли (Х_22 каби) AS стерженни 180° букилиш билан ўрайди, илмоқли шаклда илмоқлар шаклнинг илмоқ бурчагига мос танланади.
- «Фундаментга выпуск» ёқилса: фундаментдан выпусклар (лапкали ёки тўғри) ва фундамент ичида хомутлар; колонна стерженлари выпуск билан нахлест (отгиб) ёки муфта орқали уланади.
- Устма-уст колонналарда: кесим бир хил — нахлест (пастки стержень ёнида, бир диаметрга силжиган) ёки муфта; устидаги кесим 75 мм гача кичик — выпуск отгиб билан кичик кесимга киради; ундан кўп ёки стерженлар сони ҳар хил — пастки стерженлар загиб билан тугайди ва юқори колонна учун алоҳида выпусклар қўйилади.
- Колоннага «Км-N» марка берилади (мавжуд Км-N сақланади). Арматурада «Марка» тозаланади, «Тип арматуры» = Основная, ADSK_Позиция тўлдирилади.
- «Колонна Км-1 — продольный» ва «Колонна Км-1 — сечение» кесимлари ADSK шаблонлари билан; кўриниш масштаби шаблон масштабига тенглаштирилади (қўлда берилган масштаб қолмайди); баландлик ва зона ўлчамлари, тепа/таг отметкалари, позиция выноскалари.
- Тайёр жадвалларнинг Км-1 бўйича фильтрланган нусхалари: арматура, бетон, «Ведомость элементов», ВРС (0 қийматли устунлари яширилади). «Колонна Км-1» КЖ листи: «Раздел проекта» = КЖ, кейинги КЖ рақами; кўринишлар чапда, жадваллар ўнг юқорида.
- Арматура жадвали доим «КЖ_Арматура_Спецификация на 1 жб конструкцию деталями»; бошқа танланган жадваллар эслаб қолинади, танлаш ойнаси қайта чиқмайди. Янги лист рақами КЖ бўлимидаги охирги листдан кейингиси (масалан КЖ-12 → КЖ-13).
- Кўринишлар ва жадваллар штамп рамкасига сиғмаса ёки бир-бирини (ёки асосий ёзувни) ёпса, масштаб ўзгартирилмайди — штампнинг «Формат»/«Кратность» параметрлари ГОСТ 2.301 форматлари (кратлилари билан, масалан А3×3) бўйича сиғадиган энг кичик форматгача автоматик катталаштирилади.
- Ҳисобот: «Устун арматураси яратилди» ва яратилган элементлар сони; бир нечта колоннада — «Колонналар арматураланди: N / M» ва эслатмалар (уланишлар, муфталар, шпилькалар, жадваллар). Формат ўзгарган бўлса — «Кўринишлар сиғмагани учун лист формати А… га ўзгартирилди.» эслатмаси.
Қоидалар ва маслаҳатлар
- Қайта таҳрирлаш: аввал арматураланган элементни (ёки унинг бирорта стерженини) танлаб, буйруқни яна ишга туширинг. «Таҳрирлаш (эски арматурани алмаштириш)» ни танласангиз, олдинги созламалар ойнада тикланади — ўзгартириб «OK» босинг: эски стерженлар ўчирилади ва янгилари яратилади, марка ва лист жадваллари сақланади. «Устига қўшиш» эски арматурага тегмайди. Созламалар элементнинг ўзида сақланади, шунинг учун файл бошқа компьютерда очилса ҳам ишлайди.
- Перепуск СП 63.13330 бўйича: l = 1.2·l0,an, камида 20d ва 250 мм, 10 мм га юқорига яхлитланади. Бетон синфи колонна материали номидан (масалан «Бетон B30»), арматура синфи стержень тури номидан олинади.
- Партия режимида ҳимоя қатлами ва зоналар (баландликнинг 1/3) ҳар бир колоннанинг ўзидан олинади; колонналар пастдан юқорига ишланади, шунда юқори колонна муфталари пастки стерженларга уланади.
- Устидаги колонна кесими пастдагидан катта ёки четга чиққан бўлса, уланиш автоматик қилинмайди — ҳисоботда эслатма чиқади.
- Муфта танланган, лекин устидаги кесим кичик бўлса, муфта ўрнига отгибли выпуск (нахлест) қўйилади.
- «Ромб қўшимча хомут фақат AS X=1 ва Y=1 бўлганда қўйилади» — «Авто» ёки «Шпилька»ни танланг.
- «Танланган хомут шакли Stirrup/Tie турида эмас» — «Шакли:» рўйхатида хомут шаклини (масалан X_52) танланг.
- «Колонна кесими ва вертикал стержень учун ён ҳимоя қатлами мос эмас» — кесим жуда кичик ёки ҳимоя қатлами/диаметр жуда катта.
- Шпилька танланган шакл ҳам, «Х_22» ҳам билан яратилмаса, у чизиқлар бўйича (шакл илмоғи ёки 135° илмоқ билан) яратилади ва ҳисоботда «Шпилька шакл бўйича яратилмади (…) — чизиқлар бўйича яратилди.» огоҳлантириши чиқади.
- Штамп ёки ADSK кўриниш шаблонлари топилмаса, лист яратилмайди, лекин арматура сақланади: «Арматура яратилди, лекин лист/спецификация босқичида хато». Штампда «Формат»/«Кратность» параметрлари бўлмаса, формат катталаштирилмайди ва «Кўринишлар листга тўлиқ сиғмади: штампда «Формат»/«Кратность» параметрлари топилмади.» эслатмаси чиқади; энг катта форматга ҳам сиғмаса — «Кўринишлар энг катта форматга ҳам тўлиқ сиғмади.».
- Ўлчам ёки выноска қўйилмаса, «BIMUz — Annotation диагностика» ойнаси сабабларни кўрсатади.
- Ойнадаги охирги қийматлар (диаметрлар, сонлар, узунликлар, қадамлар) %AppData%\BIMUz\ColumnRebarFormState.xml файлида сақланади ва Revit 2024–2027 да кейинги ишга туширишда тикланади.
Revit'да BIMUz тугмаси устида F1 босилса, шу саҳифа очилади.