Сув сарфи ва қувур диаметрлари (СП 30.13330)
Ички сув таъминоти тармоғи (В1, Т3 …) бўйича ҳисобий сув сарфини СП 30.13330 (КМК 2.04.01) эҳтимоллик усули билан ҳисоблайди: ҳар қувурдан кейинги приборлар сони N, NP, α ва q = 5·q0·α. Тезлик чегарасига кўра қувур диаметрини танлайди, солиштирма ва умумий босим йўқотишини, диктующий прибор ва талаб этилган напорни аниқлайди. Натижа жадвалда очилади ва Excel'га сақланади; хоҳишга кўра диаметрлар қувурларга қўлланади ва сарф параметрга ёзилади.
Олдиндан тайёрлаш
- Сув тармоғи қувурлар, фитинглар ва арматура билан узлуксиз уланган бўлсин (коннекторлар туташган) — тармоқ коннекторлар бўйича граф сифатида қурилади.
- Сантехника приборлари (Plumbing Fixtures) танланган тизимга уланган бўлсин — N улар бўйича саналади.
- Илдиз (ввод) — тизимнинг асосий жиҳози (Base Equipment). У берилмаган бўлса, буйруқ ҳар бир алоҳида тармоқ бўлаги учун ввод қувурини моделдан кўрсатишни сўрайди.
- Диаметр танлаш учун қувур типининг сегментида ўлчамлар рўйхати (ички диаметр билан) бўлсин.
- Истеъмолчилар сони U ни олдиндан билинг — у мажбурий.
Ишлаш тартиби
«MEP» панелида «ВК» рўйхатини очинг ва «Сув сарфи ва диаметрлар» ни танланг.
«Тизим(лар)ни танланг» рўйхатида тизимни белгиланг (ҳар қаторда қувурлар ва приборлар сони; совуқ сув тизими олдиндан белгиланади).
Сув турини танланг (q0 ва q_hr,u ўзи тўлдирилади), U ни киритинг, керак бўлса бошқа қийматларни ўзгартиринг.
«Ҳисоблаш» тугмасини босинг. Илдизсиз тармоқ бўлаклари бўлса, ҳар бири учун ввод қувурини моделда кўрсатинг (Esc — қолганларини ўтказиш).
Натижа жадвали очилади: ID, Сатҳ, L, N, NP, α, q, Эски DN, Янги DN, v, i, h, Тури (магистрал/тармоқ), Диктующий. Юқорида — P, йўқотишлар ва талаб этилган напор H.
«Excel (ҳисоб маълумоти билан)…» — жадвални ҳисоб шартлари билан .xlsx га сақлайди; «Танлаш ва кўрсатиш» — белгиланган қувурларни моделда кўрсатади.
Созламалар
Тизим
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Тизим(лар)ни танланг | Қувури бор тизим турлари (аввал совуқ/иссиқ сув). Бир нечтасини бирга ҳисоблаш мумкин. |
Сув истеъмоли
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Сув тури | «Совуқ сув» (q0 = 0,2; q_hr,u = 5,6), «Иссиқ сув» (0,2; 10), «Умумий (совуқ + иссиқ)» (0,3; 15,6). |
| q0 — прибор сарфи, л/с | Битта приборнинг ҳисобий сарфи. |
| q_hr,u — энг кўп соатда, л/ч | 1 истеъмолчига энг кўп сув истеъмоли соатидаги норма. |
| U — истеъмолчилар сони | Одам сони (мажбурий, 0 бўлса ойна ёпилмайди). |
| N — приборлар (0 — автомат) | 0 — приборлар моделдан саналади; бошқа қиймат — P ҳисоби учун қўлда берилган N. |
Диаметр танлаш
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| v max магистрал, м/с | Магистрал қувурлари (N_i ≥ 50% N) учун тезлик чегараси, стандарт 1,5 м/с. |
| v max стояк/тармоқ, м/с | Қолган қувурлар учун, стандарт 2,0 м/с. |
| Энг кичик DN, мм | Бундан кичик диаметр танланмайди (стандарт 15). |
| Қувур материали | «Пластик (Δ = 0.0015 мм)» ёки «Пўлат (Δ = 0.2 мм)» — эквивалент ғадир-будирлик. |
| Маҳаллий йўқотиш коэф. kl | h = i·L·(1 + kl), стандарт 0,3. |
| Прибор олдида эркин напор, м | Талаб этилган напорга қўшилади (стандарт 20 м). |
Моделга ёзиш
| Майдон | Тавсиф |
|---|---|
| Танланган диаметрларни қувурларга қўллаш | Ёқилса, ҳар қувурнинг диаметри танланганига ўзгартирилади (хатолик бўлса — шу қувур ўзгармайди). Стандарт ўчиқ. |
| Сарфни «BIMUz_q_л/с» параметрига ёзиш | Қувурларга сон параметри яратилади ва ҳисобий сарф (л/с) ёзилади. Стандарт ёқилган. |
Натижа
- P = q_hr,u·U / (q0·N·3600); ҳар қувур учун NP, α (Б иловаси жадвали бўйича интерполяция; NP > 50 да α ≈ 0,3·NP), q = 5·q0·α.
- Диаметр — v ≤ v max шартини қаноатлантирадиган энг кичик стандарт ўлчам; мос ўлчам бўлмаса энг каттаси олинади ва «!» белгиси қўйилади.
- Солиштирма йўқотиш i (Па/м) — Дарси формуласи, λ = 0,11·(Δ/d + 68/Re)^0,25, ν = 1,31·10⁻⁶ м²/с; h = i·L·(1 + kl).
- Диктующий прибор — геометрик баландлик + йўқотиш энг катта бўлган прибор; унгача йўлдаги қувурлар «✓» билан белгиланади. Талаб этилган напор H = Hgeom + Hl + Hf.
- Моделда: «BIMUz_q_л/с» параметри (агар ёқилган бўлса) ва ўзгартирилган қувур диаметрлари (агар ёқилган бўлса).
Қоидалар ва маслаҳатлар
- Тармоқда узилиш бўлса, у алоҳида бўлак ҳисобланади ва ввод қувури сўралади — коннекторлар уланганини текширинг.
- Сегментида ўлчамлар бўлмаган қувурлар учун диаметр танланмайди — бу огоҳлантиришда кўрсатилади.
- Аввал диаметрларни қўлламасдан ҳисобланг, натижани текширинг, кейин «Танланган диаметрларни қувурларга қўллаш» билан қайта ишга туширинг.
- Иссиқ сув тизимида циркуляция ҳисобга олинмайди — фақат эҳтимоллик усули бўйича сарф.
Revit'да BIMUz тугмаси устида F1 босилса, шу саҳифа очилади.